 đồ này. Thừa
Tướng có thể xem đó dụng binh.
Khổng Minh cả mừng bèn sai Lữ Khải làm hướng đạo viên. Sau đó, tiến quân thẳng tới bờ cõi Man phương.
Ðang đi dọc đường thì gặp Mã Tắc hăm hở đến dâng chiếu của Hậu Chúa.
Khổng Minh đọc chiếu thì ra là Hậu Chúa sai Mã Tắc đến khao quân, lại hỏi thăm sức khỏe của mình.
Khổng Minh cảm tạ chẳng cùng, bèn hỏi Mã Tắc :
- Ta nghe ấu Tướng là người cao kiến, chẳng hay trong việc bình Nam bang, ấu Tướng có kế chi ?
Mã Tắc thưa :
- Tôi chỉ có một lời là từ xưa người Man tính tình khó chinh phục được. Nay nếu không dùng tâm lý để chinh phục thì hễ ta đến sẽ bình được ngay, nhưng lúc ta ban sư thì họ nổi dậy. Ðó là đường lối chinh Nam .
Khổng Minh nghe nói, khen ngợi chẳng cùng, bèn khiến Mã Tắc làm Tham quân đốc binh thẳng tới.
Còn Man Vương được tin Khổng Minh dùng trí mà chinh phạt bọn Ung Khải bèn nhóm Nguyên Soái ba động là Kim Huờn , Tam Kiết, Ðổng Trà Na và A Hội Nam. Cả ba Nguyên Soái đều ra mắt Mạnh Hoạch.
Mạnh Hoạch nói :
- Ta phải diệt Khổng Minh để giữ gìn bờ cõi .
Nói rồi bèn phân làm ba đạo, sai Tam Kiết đi giữa, Tra Na đi bên tả , A Hội đi bên hữu. Hễ ai thắng trước thì được phong làm động Chúa.
Còn Khổng Minh đang nghị sự thì có tin báo :
- Mạnh Hoạch khiến ba nguyên Soái ba động, phân thành ba đạo kéo đến rất lợi hại .
Bèn thỉnh Triệu Vân và Ngụy Diên đến gặp. Lại sai Vương Bình và Mã Trung phải qua phía hữu mà nghinh địch, sai Trương Ngưng và Trương Dực đánh phía tả Triệu Vân thấy Khổng Minh không dụng mình, trong lòng không vui, bèn hỏi :
- Sao Thừa Tướng không sai tôi ?
Khổng Minh nói :
- Ta cũng muốn sai Triệu Vân và Ngụy Diên đi nhập trong địa, nhưng sợ không thuộc đường mà có điều sơ xuất chăng ? Triệu Vân buồn bả lui ra.
Ðêm ấy, Triệu Vân nói với Ngụy Diên :
- Thừa Tướng khinh hai ta không thuộc đường. Vậy đêm nay ta lén đi bắt vài tên thổ dân, hỏi rõ đường nẻo rồi đột nhập nội địa mà tranh công đầu cho Thừa Tướng biết .
Nói rồi, hai người hăm hở dẫn năm trăm binh kỵ tuốt ra khỏi trại, nhắm thắng tới trại địch.
Ðêm ấy trăng mờ, Ngụy Diên và Triệu Vân lần mò bắt sống được tên dắt ngựa cho ăn, dẫn về trại. Về đến nơi đem rượu thịt cho chúng ăn rồi hỏi :
- Mi có biết đường nào vào nơi trung quân của các trại Man Vương ?
Mấy tên quân còn sợ sệt thì Ngụy Diên lấy mũi gươm kề nơi cổ mà rằng :
- Không chỉ đường ắt mất đầu .
Tên quân thất kinh nói :
- Xin để tôi chỉ cho ! Nói rồi bèn chỉ mọi nẻo đường của Nguyên Soái ba động . . .
Triệu Vân và Ngụy Diên cả mừng, bèn khiến mấy tên quân ấy dẫn đường, tiến thẳng dinh trại địch. Khi đến trại của Tam Kiết thì đã canh tư, Man quân thức dậy nấu cơm.
Triệu Vân bảo mấy tên quân kêu mở cửa trại, rồi xông vào chém giết. Quân sĩ cả loạn, đạp nhau mà chạy.
Ngụy Diên tung hoành giữa đám ba quân, khiến binh Man chết như rạ .
Kim Huờn, Tam Kiết đang ở trong trướng, bỗng thấy có biến bèn cầm thương ra khỏi trại, chưa kịp lên ngựa thì đã bị Triệu Vân chém bay đầu .
Triệu Vân bèn lấy thủ cấp cột vào cổ ngựa. Man quân chạy như ong vỡ tổ .
Sau đó, Triệu Vân và Ngụy Diên chia làm hai đạo. Diên đến trại Ðổng Trà Na. Ðến nơi thấy Man quân náo loạn thì biết có Vương Bình đến rồi, bèn hiệp lực đánh phía sau. Trà Na thế yếu giục ngựa chạy dài. Còn Triệu Vân đến trại A Hội Nam thay đạo binh của Mã Trung đã đến trước trại, bèn vào chốn Trung quân quyết tìm được A Hội Nam mà giết. Nhưng Hội Nam đã bỏ chạy rồi.
Triệu Vân bèn truyền đốt phá hết dinh trại, rồi cùng Mã Trung về ra mắt Khổng Minh.
Khổng Minh nói :
- Hai Chúa động đã chạy dài. Vậy đầu Tam Kiết đâu ?
Triệu Vân bèn dâng đầu Tam Kiết lên để kể công.
Các chư tướng lại nói :
- Hai tên kia đã chạy thoát .
Khổng Minh cười :
- Hai đứa ấy, ta đã bắt rồi !
Ai nấy nghe nói dều thất kinh.
Khổng Minh lại khiến quân sĩ dẫn hai Nguyên soái của Man Vương vào, rồi truyền mở trói và khao thưởng rượu thịt, lại cho y phục rồi khiến ai về động nay. Hai người tạ ơn, khóc lóc ra về.
Khổng Minh lại nói :
- Ngày mai thế nào Mạnh Hoạch cũng đến. Vậy ta phải lập kế bắt y .
Triệu Vân và Ngụy Diên lãnh mạng .
Khổng Minh dặn dò mật kế xong. hai người kéo binh đi.
Mạnh Hoạch đang ngồi trong trướng bỗng có tin báo ba vị nguyên soái đã bị bắt sống hết rồi còn quân sĩ đều vỡ tan, chạy tứ tán, thì cả giận, bèn rốc binh kéo tới, bỗng gặp Vương Bình.
Mạnh Hoạch ra ngựa, đứng ngó hồi lâu, rồi nói :
- Người ta đồn Khổng Minh dụng binh hay lắm. Nhưng theo ta các đạo binh ấy đâu có gì đáng sợ. Nếu ta biết trước Khổng Minh chỉ là tên hư danh thì ta phản lâu rồi . Nói xong, hỏi các tướng :
- Ai dám ra bắt tướng Thục ?
Bỗng Man Nha Trường giục ngựa xọc tới. Vương Bình thấy Man tướng đến thì vội hoành thương ra đánh. Chưa được vài hiệp, Bình chạy dài, Mạnh Hoạch đuổi theo.
Quan Sách lại đem binh tiếp ứng. Ðánh vài hiệp lại bỏ chạy. Chạy được hai mươi dặm, bỗng hai bên đường chiêng trống nổi lên, hai đạo binh Thục xông ra, cầm đầu là Trương Ngưng và Trương Dực. Hai tướng đánh ép rất mạnh. Man quân đại bại. Mạnh Hoạch chạy dài, bỗng từ bên đường một tướng xông ra chân lại. Tướng đó là Triệu Tử Long. Tử Long vừa đánh một trận, bắt sống Man quân không đếm xuễ.
Mạnh Hoạch chỉ còn vài tên quân kỵ , dẫn nhau trốn trong hang núi. Bỗng Ngụy Diên từ nói xông ra theo kế của Khổng Minh. Mạnh Hoạch chống cự không nổi nên bị Ngụy Diên bắt sống, quân sĩ xin đầu hàng hết thảy.
Ngụy Diên dẫn Mạnh Hoạch ra mắt Khổng Minh.
Lúc ấy Khổng Minh đã truyền bày yến tiệc, lại dạy mở trói hết Man binh, cho ăn uống và nói :
- Chúng bay đi chinh chiến thế này, ắt là vợ con khóc lóc, thảm thiết. Ta biết thế nên không nỡ giết. Vậy, ta cho trở về làm ăn sống với vợ con, chớ có giúp đứa giặc làm phản nữa . Man quân lạy tạ cảm ơn không cùng rồi ra về .
Khổng Minh lại truyền chư tướng nai nịt chỉnh tề, quân sĩ gươm giáo rạng ngời, đứng thịnh bảy lớp, rồi mới sai dẫn Mạnh Hoạch vào. Hoạch vào quỳ trước trướng.
Khổng Minh hỏi :
- Tiên đế không bạc đãi ngươi sao ngươi lại làm phản ?
Mạnh Hoạch thưa :
- Ðất Lưỡng Xuyên là của người khác, sao chúng bây đến xâm chiếm rồi lại xưng vua. Còn ta ở đất này lâu năm , sao lại bắt ta cống hiến. Như vậy là chính nghĩa sao ?
Khổng Minh nói :
- Nay người chịu đầu chăng ?
Mạnh Hoạch đáp :
- Ta đã bị thất thế. Trong quân binh thắng bại là trường, có chi mà gọi là nhục .
Khổng Minh nói :
- Nếu không phục , ta thả ngươi về ngươi chịu chăng ?
Mạnh Hoạch đáp :
-Nếu ta về ta lại chỉnh bị binh giáp để so tài cao thấp .
Khổng Minh bèn sai quân mở trói rồi lấy rượu cho Mạnh Hoạch uống, cho quần áo mặc và cấp ngựa trở về.
Mạnh Hoạch bèn lên ngựa phi về trại. 

Hồi 88

Vượt Lư Thủy, Khổng Minh bắt Man vương
Biết trá hàng, ba phen trói Mạnh Hoạch
Sau khi Mạnh Hoạch được thả chư tướng hỏi Khổng Minh :
- Mạnh Hoạch là một tay lợi lại tại Nam Man, sao không giết cho rồi ?
Khổng Minh cười :
- Ta bắt Mạnh Hoạch dễ như thò tay vào túi lấy đồ thì cần gì phải giết y. Hãy để nó thiệt lòng phục ta, sau này sẽ hết làm phản .
Ngày ấy, Mạnh Hoạch trở về thì quân sĩ mừng lắm hỏi :
- Tại sao đại vương đã bị bắt mà lại về được ?
Mạnh Hoạch cười :
- Ta giết chúng rồi đoạt ngựa mà về .
Sau đó, Mạnh Hoạch sai gọi Ðổng Trà Na và A Hội Nam đến, nói :
- Ta đã biết hết binh pháp của Khổng Minh. Nếu đánh ắt bị chúng bắt. Nếu cố thủ thì chúng sẽ hết lương mà trở về . Ta lại có sông Lư Thủy rất hiểm trở. Vậy phải đem hết thuyền về phía Nam, đào hào cho sâu, đắp lũy cho cao. Thử xem tài Khổng Minh thế nào . Các tù trưởng đều tuân lịnh.
Còn Khổng Minh kéo đại binh đến sông Lư Thủy thì có tin báo sông Lư Thủy không có thuyền, nước chảy xiết, khó qua được. Lúc ấy, tại Nam phương, khí trời oi bức quân sĩ không mặc giáp được .
Khổng Minh bèn truyền quân sĩ đến nơi có cây cối mát mà đóng trại.
Chư tướng bèn hỏi :
- Tiên chúa xưa cũng chỉ vì đóng trại trong bóng mát mà bị Lục Tốn đốt hết. Nay sao Thừa Tướng lại theo kế ấy ?
Khổng Minh cười :
- Man Vương đâu phải là Lục Tốn ?
Khổng Minh lại khiến phải lợp trại bằng cỏ khô, che cho ngựa được mát. Sau đó lại được Mã Ðại vâng lệnh Hậu Chúa đem thuốc giải nhiệt đến.
Khổng Minh nói với Mã Ðại :
- Nam Man hiện giữ chặc sông Lư Thủy, đào hào sâu, đắp lũy cao, mà binh ta đã mệt ; vậy ta muốn dùng đạo binh của ngươi mới đến , rán tiến qua sông chặt đường lương của nó liệu được chăng ?
Mã Ðại thưa :
- Rất nên !
Khổng Minh nói :
- Vậy ngươi hãy dẫn bọn bộ binh qua sông chặn đường lương của nó, rồi khiến Trà Na và A Hội Nam làm nội ứng gấp . Mã Ðại y lệnh.
Khi quân Mã Ðại kéo đến sông Lư Thủy thấy nước chảy xiết, song có một chỗ cạn, bèn khiến quân lội qua. Chẳng may lội đến giữa sông thì quân sĩ bị lạnh cóng, bị nước cuốn trôi đi phân nửa. Còn một số khác mạnh hơn , lội được qua sông, nhưng lại bị thổ huyết nằm bẹp.
Mã Ðại thất kinh chạy về báo Khổng Minh.
Khổng Minh cả sợ bèn tìm người địa phương mà hỏi thì được biết, sông Lư Thủy, ban ngày trời nóng, khí độc bốc lên rất nguy hiểm, phải chờ ban đêm mới qua được .
Khổng Minh cả mừng , bèn chọn thêm 600 quân khỏe, nữa đêm theo Mã Ðại vượt sông, quả nhiên vô sự.
Mã Ðại liền sai quân đến nơi Giáp San Cốc là nơi tứ phía có núi, mà chặn đường lương của địch.
Man binh không hay, dẫn binh qua, bị quân Mã Ðại đoạt hơn trăm xe.
Man binh bỏ chạy về báo cho Mạnh Hoạch.
Lúc ấy Mạnh Hoạch đang say sưa, vui đùa với tướng sĩ mà rằng :
- Ta nhờ sông Lư Thủy cố thủ thì dầu cho Khổng Minh có mọc cánh cũng khó qua nổi. Ðợi chúng hết lương thực ta sẽ tấn binh một trận là thành công . Nói đoạn, một tên tù trưởng thưa :
- Nơi San Khấu có một khúc sông cạn, nếu binh Thục biết được thì nguy cấp.
Mạnh Hoạch cười :
- Ngươi ở đây mà thật không biết gì. Ý ta muốn chúng nó qua sông cho chết hết mới thỏa .
Tù trưởng lại thưa :
- Ví như có người địa phương cho chúng biết qua sông ban đêm sẽ vô hại thì sao ?
Mạnh Hoạch lại cười :
- Người nước ta sao lại giúp cho giặc. Ngươi nói kỳ vậy.
Ðang bàn chuyện thì có quân báo :
- Binh Thục đã kéo qua Giáp San Cốc chận đường lương, đoạt hết trăm xe .
Mạnh Hoạch cả giận bèn sai Man Na Trường dẫn quân đến Giáp San Cốc.
Còn Mã Ðại, nghe binh Man Vương kéo tớ